Ziekenhuiszorg oudere migranten

Ziekenhuiszorg voor de oudere migrant: alles draait om goede communicatie
Naar schatting telt Nederland in 2020 ruim 140.000 65-plussers van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse afkomst. Oudere patiënten en dus ook oudere migranten vormen een groot deel van de ziekenhuis patiënten. Deze groepen zijn vaak kwetsbaar en minder goed in staat om duidelijk met de arts te communiceren. Voor een juiste diagnose én behandeling is goede communicatie tussen arts en patiënt een vereiste. Dr. van Campen, klinisch geriater van Medisch Centrum Slotervaart, pleit voor het verbeteren van de communicatie met de oudere migrant en daarbij hoort een professionele tolk.

Obstakels in de communicatie
Uit onderzoek is gebleken dat bepaalde ziektebeelden, zoals diabetes, hart- en vaatziekten en dementie drie tot vier keer vaker voorkomen bij oudere migranten dan bij autochtone Nederlanders. Daarnaast is gebleken dat bepaalde medicijnen anders kunnen werken bij allochtonen dan bij autochtonen.
Goede communicatie is van groot belang om de juiste diagnose bij deze groeiende groep oudere migranten vast te kunnen stellen. Geheugenpoliklinieken zijn op dit moment onvoldoende voorbereid op deze nieuwe patiëntenstroom. De professionals hebben vaak onvoldoende kennis over de cultuur van herkomst van de oudere migrant en de gevolgen die dit heeft voor het stellen van een diagnose. Obstakels in de diagnostiek zoals taalbarrière, cultuurbarrière, laag opleidingsniveau, soms analfabetisme, andere gezondheidsbeleving, schaamte en ook andere zorgverwachtingen worden onvoldoende onderkend.

Dr. Parlevliet van het AMC en dr. Van Campen van MC Slotervaart houden zich al geruime tijd bezig met het verbeteren van de communicatie met deze kwetsbare groepen. Van Campen: ‘Ik besteed veel tijd en aandacht aan de communicatie met de patiënt. Ik maak bijvoorbeeld bij oudere migranten patiënten standaard gebruik van een professionele tolk*. En ik heb meegewerkt aan de ontwikkeling van de Cross Culturele Dementie screeningstest (CCD) voor oudere migranten (beschikbaar in het Turks, Marokkaans, Surinaams). Met deze neuropsychologische test kan dementie al in een vroeg stadium bij oudere migranten worden herkend.’ Deze test werd  ontwikkeld samen met Miriam Goudsmit, gezondheidspsycholoog/neuropsycholoog van het MC Slotervaart en Ben Schmand hoogleraar neuropsychologie van de universiteit van Amsterdam.
Feit is dat een professionele tolk betrouwbaarder is dan de vertalingen van familie of mantelzorger. Zij durven slecht nieuws niet altijd te vertalen. Feit is óók dat tolken tegenwoordig niet meer worden vergoed. MC Slotervaart heeft apart budget vrijgemaakt om tolken te kunnen betalen.

*volgens de richtlijnen van KMNG

Migrantenpoli
De migrantenpoli is één van de parels van MC Slotervaart, opgezet om de communicatie met de oudere migrant op gang te brengen en beter te kunnen behandelen. Een bezoek aan deze migrantenpoli neemt een dag in beslag. Het gesprek met de behandelende arts duurt minstens een half uur in tegenstelling tot de gebruikelijke tien minuten. Daarnaast worden diverse cultuurspecifieke testen uitgevoerd door neuropsycholoog en ergotherapeut. Alle overige medische handelingen worden op dezelfde dag gepland en aan het eind van de dag worden de uitslagen met de patiënt en de mantelzorger besproken. Met deze aanpak kan sneller de diagnose worden vastgesteld en daarmee ook het behandelplan. Dat bespaart op den duur kosten omdat je minder hoeft uit te proberen. Het Erasmus Medisch Centrum en Havenziekenhuis in Rotterdam hebben deze werkwijze ondertussen ook overgenomen.

Samenvattend stelt Van Campen:

  • Mede door de demografische ontwikkelingen (sterke toename van de oudere migranten) is extra aandacht voor oudere migranten noodzakelijk.
  • Zorg dat kennis in huis is om de Cross Culturele Dementie screeningstest (CCD) af te nemen. Dit neuropsychologische screeningsinstrument is in de afgelopen tien jaar ontwikkeld om te screenen op dementie bij niet-westerse migranten.
  • Maak standaard gebruik van een professionele tolk.
  • Gebruik makend van de hierboven genoemde CCD en een professionele tolk voorkomt dwalen en leidt eerder tot een goede behandeling. Deze werkwijze bespaart op den duur hoge kosten.
  • Bij een goede diagnose en behandeling is de patiënt gebaat, maar ook de mantelzorger.

Wat Van Campen betreft zou elk Seniorvriendelijk Ziekenhuis extra aandacht moeten schenken aan de oudere migranten die de Nederlandse taal niet machtig zijn.

Dit artikel is geschreven door NOOM.
NOOM is één van de vier partners in het project Seniorvriendelijke Ziekenhuizen en zet zich speciaal in voor de seniorenmigranten.

2 gedachten over “Ziekenhuiszorg oudere migranten

  1. Harry Mertens

    Het NOOM vraagt heel terecht aandacht voor de communicatie met kwetsbare groepen waaronder veel oudere migranten. Ik hoop dat de positieve voorbeelden die worden beschreven veel navolging zullen krijgen.

    Reageren
    1. kbo Bericht auteur

      Dank. Wij hopen ook én gaan uit van goede navolging.
      Met vriendelijke groet,
      Team Seniorvriendelijk Ziekenhuis

      Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>